Het boeiende van mensen II

Na het overwinnen van het onmenselijke ochtenduur, waar ze in TG's hun hand nog niet voor omdraaien, begon de tweede voormiddag met een simulatie van een ochtendontmoeting. Fris als altijd legde Ricardo in detail uit hoe in een TG de ochtend zou moeten worden ingezet en had geen medelijden met onze ronkende magen. Na het begeerde ontbijt leidde José, een wederom dynamische Peruaan die werkte voor een overkoepelend preventiecentrum in Lima (Cedro), een workshop over de visie die de leden van de TG's in hun huizen wilden promoten. Hij wist de deelnemers niet alleen te bevestigen in de manier waarop ze hun werking organiseerden, maar wist ze vooral te stimuleren kritisch te zijn over zichzelf en na te denken over wat ze anders zouden kunnen doen. Nadien moesten onze stoelen weer aan de kant om groepsdynamisch de voormiddag af te sluiten.
Als enige niet-Peruanen hadden we al heel wat aandacht genoten en toen we de eetzaal binnenliepen voor het middagmaal, werden we prompt uitgenodigd om aan te schuiven aan de tafel van de directeurs van de verschillende TG's. Voor ik het wist had ik toegezegd om de maaltijd in te leiden en mijn gebrek aan christelijkheid zou daarbij geen probleem zijn. Licht overrompeld en een beetje nerveus bedankte ik de aanwezigen voor de ervaring die we met hen mochten delen en voor hun gastvrijheid, maar vergat wel op een of andere manier de dankbaarheid voor de maaltijd zelf. Ik raakte in gesprek met Juan Ramos, een pikzwarte Peruaan, die een katholieke TG leidde in Lima en zelf 20 jaar clean was na 15 jaar drugsverslaving. Zijn stem leek er een eeuwige kater aan te hebben overgehouden en ik verstond zijn schorre enthousiasme niet altijd. Desondanks wist hij me te vertellen dat alle directeurs stuk voor stuk ervaringsdeskundigen waren. De enigen in de zaal die nooit verslaafd waren geweest waren wij drie en José, de man van Cedro... daar kunnen ze in België alleen maar van dromen.
De namiddag was vrij en ik ging op mijn eentje naar het centrum van Arequipa voor wat internet en een krant over de Amerikaanse presidentsverkiezingen. Obama's overwinning was ook in het Spaans een genot om te lezen en bij mijn terugkeer in ons hotel deelden de Peruanen aan onze tafel het enthousiasme.
Na het avondeten begon de laatste workshop van die dag. We zaten weer in een grote kring en na wat uitleg werd ons gevraagd op een briefje een bezorgdheid, kwaadheid of razernij te schrijven naar iemand op het congres. Nietsvermoedend schreef ik een bezorgdheid neer naar Marij en gaf mijn briefje af samen met de rest. Vooraan begonnen drie directeurs de briefjes te ordenen en stilaan begon het ons te dagen dat er effectief een simulatie zou plaatsvinden. We stonden niet echt te springen om deel te nemen aan een groepstherapie voor een zaal van 45 kijklustigen en probeerden onszelf gerust te stellen dat we als Belgen toch niet gekozen zouden worden. De uitverkorenen werden één na één afgeroepen en de laatste namen waren Vlaamser dan we gehoopt hadden. Met een bang hartje namen we plaats in de groep van 15 deelnemers, die allen een bezorgdheid hadden naar iemand anders van de groep. De andere 45 deelnemers stonden rondom ons om het gebeuren gade te slaan en op een of andere manier slaagden ze erin hierbij de nodige sereniteit aan de dag te leggen.. misschien zou het wel meevallen. Een moeder begon de groep, clean na 24 jaar verslaving en bezorgd over het junkgedrag van haar minderjarige, verslaafde zoon, die tegenover haar zat. Het was een 'gevoelsgroep' en iedereen mocht te pas en te onpas zijn emoties in de groep smijten. Na een paar zinnen werd de moeder bijgestaan door anderen van de groep die zelf ook bezorgd waren, hun mening wilden uiten of simpelweg geraakt werden door de situatie. Stilaan begonnen er een paar door elkaar te roepen in een poging tot de jongen door te dringen, de moeder hield het niet langer en begon te huilen omdat haar zoon bleef zwijgen, tenslotte barstte hij uit in beschuldigingen over haar verwaarlozende opvoeding, om eveneens in tranen te eindigen... ik zat naast de jongen en hield krampachtig mijn handen op mijn knieën, zoals iedereen was opgedragen.. ik keek mijn Belgische collega's even ongemakkelijk aan en zag dat ook zij niet goed wisten waar te kijken.. mijn eigen bezorgdheid werd plots onbetekenend.. Na een hele reeks verschillende emotionele uitingen, vaak gesteund door geroep en getier, bleek ook onze confrontatie onafwendbaar. Marij en Rein hadden beide iets naar mij geschreven en iets bedeesder als de voorgaande groepsleden begon Marij over een spanning tussen ons. Ik reageerde kort, waarop de moderator Rein erbij sleurde, die zei dat hij zich zorgen had gemaakt omdat ik een uur langer was weggebleven die middag in Arequipa. Ik probeerde rustig uit te leggen dat ik dacht dat het niet zo belangrijk was, maar voor ik mijn zin kon afmaken moest ik langs links en rechts Peruaanse gevoelens incasseren van leden die het op zijn minst met Rein eens waren. Ik was niet goed wijs dat ik zo lang alleen rondliep in het centrum van een onbekende stad, ik dacht enkel aan mijzelf, was egocentrisch en vergat mijn vrienden.. ik liet mijn emoties vloeien, zoals ook verwacht werd, en begon wat kwaad te worden op de beschuldigende Peruanen. Ik vond dat ze overdreven en verdedigde me. Rein was al lang de mond gesnoerd, maar werd door de begeleiders gestimuleerd om zijn ding af te maken. We gingen er helemaal in op en hadden precies wel wat geleerd van onze collega's, eigenlijk genoot ik zelfs wat van de ongedwongenheid. Tot slot gaf ik toe dat ik ook wel bezorgd zou geweest zijn en daarmee was onze spanning opgelost.. De groep werd afgesloten met een drankje om de gemoederen te bedaren en we kregen schouderklopjes voor onze inzet. Om middernacht sloften we uiteindelijk naar ons bed, dat we weer kort zouden zien...
De laatste voormiddag was zowaar wat saai. Na de ochtendontmoeting waren er drie theoretisch seminaries gepland en het gebrek aan pauze eiste zijn tol. Tot slot zou het congres na het middagmaal worden afgesloten met een spirituele sessie. We hadden al wat gespeculeerd over de inhoud ervan en waren best benieuwd of Jezus samen met God zijn demagogische opwachting zou maken. Juan Ramos, de zwarte Limees, gooide heel zijn charisma in de schaal en bracht een metaforisch verhaal over de adelaar die na zijn veertigste zichzelf moet reinigen om aan zijn tweede jeugd te beginnen. Zijn schaarse toespelingen op Jezus verbleekten bij zijn eigen innemende persoonlijkheid en voorzichtig liet ik me meeslepen in zijn spirituele betoog. Ik voelde me een leek tussen de religieus bedreven Peruanen, maar toen we tenslotte in een grote kring stonden en met gesloten ogen, elkaar omarmend luisterden naar Juan's laatste woorden voelde ik me even deel van hun grotere geheel. Het applaus en gejuich nadien had een ongekende kracht en vulde ons met de Peruaanse warmte. Zinderend namen we afscheid van onze Peruaanse vrienden, elkaar omhelzend alsof we al jaren zuiders geleefd hadden, en haastten ons naar de taxi die ons naar het busstation zou brengen. We zouden doorrijden naar de grens met Bolivië voor een weekendje Titicacameer, maar dat leek mijlenver voor ons te liggen.. we waren nog aan het nagloeien van de vurige sessies, intense contacten en innemende persoonlijkheden, die ons veel meer hadden geraakt dan eender welk powerpointseminarie...